Vượt xe - Thế nào cho đúng luật và an toàn?

Việc vượt xe khác trên đường rất dễ gây nguy hiểm.

Điều này càng đúng khi đường chỉ có 2 làn ngược chiều nhau. Xe muốn vượt phải chạy lấn sang làn của xe đi ngược chiều. Khi đó, nguy cơ đối đầu với xe đi ngược chiều là rất lớn. Tốc độ va chạm sẽ bằng tổng của 2 xe ngược chiều cộng lại, và hậu quả sẽ là rất thảm khốc.

Vượt xe nguy hiểm

Nguy cơ va chạm khi vượt xe

Thế nên, các bác tài nên thận trọng khi quyết định vượt qua xe khác đang đi cùng chiều, nhất là trên đường hẹp.

Điểm mấu chốt khi vượt là phải đảm bảo an toàn, cũng như thuận tiện cho xe mình và những phương tiện xung quanh. Trước khi quyết định thực hiện thao tác vượt, tốt nhất hãy cân nhắc đến 3 yếu tố:

  • Vượt như vậy có đúng luật không? Bạn để ý xem có biển báo số 125 - Cấm vượt hay không. Nếu có biển này, thì xe bạn vượt xe ô tô khác là vi phạm luật. Ngoài ra, nếu đường chỉ có 2 làn ngược chiều nhau, mà có vạch liền phân làn ở giữa thì khi vượt nếu đè lên vạch cũng là sai luật. Vì thế, hãy đảm bảo khi muốn vượt, không có biển 125, và không đè vạch liền giữa đường.
  • Vượt như vậy có an toàn không? Bạn cần lưu ý không vượt xe tại những nơi bị khuất tầm nhìn, chẳng hạn như: đoạn đường cong, đường dốc. Nếu đã từng đi đường đồi núi, hẳn bạn sẽ thấy việc vượt qua xe khác khi chuẩn bị đến đoạn đường cong sẽ rất nguy hiểm. Đang tăng tốc để vượt, bỗng đường bên kia thò ra một xe ngược chiều lù lù, lại phải đạp dúi phanh, đánh lái vào tránh. Choáng luôn!
  • Có cần thiết phải vượt không? Không phải lúc nào cũng thực sự cần vượt qua xe cùng chiều phía trước. Nếu xe chạy trước đi gần tốc độ tối đa cho phép, thì bạn sẽ khó vượt qua nếu không muốn chạy quá tốc độ. Hoặc, khi phía trước có cả đoàn xe chạy nối đuôi nhau, thì việc vượt qua một vài xe cũng chẳng có nghĩa lý gì nhiều. Cuối cùng thì bạn vẫn phải chạy sau nhiều xe khác, và chẳng nhanh chậm hơn là bao. Nhiều khi, chỉ chạy nhanh hơn vài km/h mà phải cố “bon chen” ở những đoạn đường đông đúc, thì hiệu quả cũng chẳng đáng gì. Chi bằng, ta cứ thong dong mà đi lại khỏe, an toàn mà không căng thẳng đầu óc.

Cách vượt xe khác an toàn

Mặc dù điều kiện đường xá và thời tiết có thể khác nhau, nhưng về cơ bản, kỹ thuật dưới đây có thể áp dụng được cho hầu hết các trường hợp vượt xe thông thường. Trong phần dưới đây, tôi sẽ liệt kê các bước thực hiện khi xe vàng vượt qua xe đỏ, tất nhiên là sau khi tài xế nhận thấy việc vượt xe là đúng luật, an toàn, và cần thiết.

Trên hình vẽ, bạn có thể thấy được những bước thực hiện ở mỗi vị trí của xe vàng khi tiến gần xe đỏ:

Vượt xe an toàn

  1. Nhìn gương chiếu hậu trong xe và hai bên xe để đảm bảo không có xe nào khác đang tìm cách vượt xe bạn. Đồng thời cũng nhìn nhanh qua vai trái để chắc chắn không có xe nào nằm trong vùng điểm mù của xe.
  2. Chuyển vị trí xe ra dần vạch phân làn giữa đường, nhưng không quá gần xe trước. Thao tác này giúp bạn quan sát tốt phía trước để biết không có chướng ngại vật.
  3. Điều chỉnh tốc độ cho xe bạn tương đương với xe định vượt. Bạn có thể giảm một số để có thể tăng tốc tốt hơn trong lúc vượt.
  4. Quan sát phía trước vượt quá xe định vượt để đảm bảo không có xe đi ngược chiều đang chạy lại gần, không có chướng ngại như ổ à, đường cong, đường gồ ghề… mà có thể gây nguy hiểm cho bạn trong lúc vượt.
  5. Nhìn gương chiếu hậu thêm một lần nữa trước lúc vượt, để đảm bảo an toàn và không có xe nào khác đang vượt lên.
  6. Bật xi nhan trái để báo hiệu cho xe trước, cũng như những xe khác xung quanh (nếu có) về ý định của bạn. Có thể kết hợp với nháy đèn pha, và bấm còi để tăng sự chú ý.
  7. Dịch chuyển xe dần sang làn bên kia, kết hợp với tăng ga để vượt. Lưu ý giữ khoảng cách an toàn theo chiều ngang với xe mà đang định vượt qua.
  8. Tăng tốc dứt khoát nhưng an toàn để rút ngắn khoảng thời gian xe bạn chạy trên làn đường đối diện. Lưu ý không chạy quá tốc độ cho phép.
  9. Nhìn gương chiếu hậu bên trong và bên phải để xác định vị trí của xe bạn vừa vượt qua. Khi đã chắc chắn rằng xe bạn đã vượt qua xe kia một khoảng cách đủ an toàn, lúc đó mới cho xe tạt dần trở lại làn bên phải. Có thể bật xi nhan phải, nếu thấy cần thiết (quy định không bắt buộc phải bật xi nhan).
  10. Quan sát nhanh qua vai phải bất cứ khi nào bạn không chắc chắn về vị trí chiếc xe định vượt, để đảm bảo chiếc xe đó không nằm trong điểm mù của xe bạn. Trong hình vẽ, vùng màu xanh xẫm thể hiện vùng điểm mù mà bạn không quan sát thấy qua gương chiếu hậu (Xem Điểm mù xe hơi để biết thêm thông tin).

Trong thực tế, tùy theo tình huống cụ thể mà tài xế có thể bỏ qua hoặc kết hợp một số bước. Nhưng về cơ bản, tôi thấy việc 10 bước nêu trên khá dễ áp dụng nhất là với những bác tài mới.

Vượt xe sai luật

Như tôi vừa đề cập ở trên, trước khi vượt, cần cân nhắc xem có đúng luật hay không. Vậy thế nào là vượt không đúng luật?

Vượt xe sai luật

Vượt thế này có đúng luật không các bác?

Theo điều 14 luật giao thông đường bộ, những trường hợp sau là vượt sai luật:

  • Khi có chướng ngại vật phía trước, hoặc có xe chạy ngược chiều trong đoạn đường định vượt, hoặc xe chạy trước đang có tín hiệu vượt xe khác, hoặc có biển báo cấm vượt.
  • Trên cầu hẹp có một làn xe.
  • Đường vòng, đầu dốc và các vị trí có tầm nhìn hạn chế.
  • Nơi đường giao nhau, đường bộ giao nhau cùng mức với đường sắt.
  • Khi điều kiện thời tiết hoặc đường không bảo đảm an toàn cho việc vượt.
  • Xe được quyền ưu tiên đang phát tín hiệu ưu tiên đi làm nhiệm vụ.

Suy luận ngược lại, nếu không vào những trường hợp nêu trên thì nghĩa là có thể vượt qua xe khác đúng luật. Tất nhiên khi đó vẫn phải đảm bảo an toàn, và xét thấy cần thiết.

Vượt phải

Đã đi đường thì chắc ai cũng từng gặp tình huống khó chịu khi xe phía trước đi chậm, nhưng xin đường mãi không cho vượt, dù phía trước đủ điều kiện an toàn. Vẫn biết cản trở không cho xe khác vượt cũng là sai luật. Nhưng hình như hiếm khi thấy CSGT thổi phạt những trường hợp cố ý như vậy.

Thế mới sinh ra cảnh vượt phải, dù nhiều khi biết là sai. Và nếu bị CSGT phát hiện tuýt còi, thì chỉ còn nước nộp phạt thôi. Sai rồi, cãi làm sao!

Tất nhiên, vẫn có những trường hợp được phép vượt phải đúng luật. Cụ thể theo khoản 4, Điều 14, Luật Giao thông đường bộ thì các trường hợp sau đây thì được phép vượt bên phải:

  • Khi xe phía trước có tín hiệu rẽ trái hoặc đang rẽ trái. Bạn cần lưu ý tránh nhầm lẫn với trường hợp xe phía trước đang xi nhan trái để xin vượt xe khác, chứ không phải rẽ trái. Nếu nhầm lẫn, mà lại vòng sang phải vượt lên, là phạm 2 lỗi: vượt phải và vượt xe đang có tín hiệu vượt xe khác.
  • Khi xe điện đang chạy giữa đường. Ở Việt Nam ta, thì chắc hiện không gặp tình huống này, vì không có làn xe điện chạy giữa đường.
  • Khi xe chuyên dùng đang làm việc trên đường mà không thể vượt bên trái được. Lấy ví dụ như xe lu đang làm đường trên làn ngoài cùng bên trái, thì rõ ràng ta được vượt phải thôi.

Ngoài ra, theo quy định tại Điểm c, Khoản 5, Điều 5, Nghị định 171/2013/NĐ-CP thì người điều khiển ôtô có thể, đúng hơn là không bị phạt nếu vượt lên bên phải xe khác (tôi không muốn dùng từ “vượt phải”) khi có đủ 2 điều kiện:

  1. Có nhiều làn đường cho xe đi cùng chiều được phân biệt bằng vạch kẻ phân làn đường, và
  2. Xe chạy trên làn đường bên phải chạy nhanh hơn xe đang chạy trên làn đường bên trái

Vì thế nếu thấy có nhiều làn cùng chiều, mà xe trước không nhường đường, thì bạn có thể vận dụng nội dung nêu trên để vượt qua chiếc xe chạy trước.

Trong trường hợp này, bạn nên bật xi nhan chuyển sang làn đường bên phải, giữ nguyên tốc độ trên làn này một đoạn, trong khi quan sát phía trước. Khi thấy đủ an toàn thì cho xe tăng tốc vượt lên (không quá tốc độ), nhưng vẫn chạy trên làn này một đoạn khoảng 50-100m gì đó. Mục đích là để thể hiện rằng bạn đang đi trên làn bên phải và chạy nhanh hơn xe trên làn bên trái (chứ không phải là vượt phải). Sau đó, nếu muốn chuyển lại làn bên trái, thì quan sát và bật xi nhan xin chuyển làn bình thường.

Khi đi trên quốc lộ 5 giữa Hà Nội - Hải Phòng, tôi thường xuyên phải vượt mấy bác xe container đi làn bên trái “cứng đầu” nhất định không nhường đường. Lúc đó, tôi xi nhan chuyển vào làn bên phải một lát, rồi tăng ga vượt qua. Một lúc sau lại chuyển lại làn đường cũ. Vậy là ngon, mà không hề phạm luật.

Trong những trường hợp cần vượt phải, kể cả khi đúng luật như trên, chúng ta vẫn cần tập trung quan sát. Cần đề phòng tình huống xấu là xe đi trước bất ngờ chuyển làn sang phải gây nguy cơ va chạm.

Tóm lại, khi vượt qua xe khác đang đi cùng chiều cho dù là phía bên trái hay bên phải cũng có nghĩa là tăng rủi ro va chạm, và bạn cần thận trọng hơn trong thao tác điều khiển xe. Hy vọng bài viết này đem lại thông tin bổ ích cho việc điều khiển xe của bạn.

Chúc các bạn lái xe an toàn!


Chuyển từ Vượt xe về Hướng dẫn lái xe ô tô

Chuyển từ Vượt xe về Trang chủ

Bạn thấy thích bài viết này? Hãy chia sẻ với bạn bè:

Top